Ailem ve Ben
 
Bakıcı seçerken bunlara dikkat!

Uzm. Psikolog Dr. Leyla ALKAŞ

Anne, çocuğa yeterli zaman ve kalitede ilgi gösteremediği durumlarda, kendine yardımcı olabilecek bir çocuk bakıcısına ihtiyaç duyar. Özellikle anne çalışıyor ise, bakıma muhtaç başka bir hastası varsa, yapması gereken ev işleri veya bakması gereken başka çocukları varsa, bu ihtiyaç daha da artmaktadır.

Ne kadar süre bakıcı?

Genel olarak baktığımızda, bebeğe ilk altı ay, hatta mümkünse 3-3,5 yaşa kadar biyolojik annenin bakması gerekir. Ancak çalışmakta olan bir kadın için 3 yıl, mesleki kariyerini, iş çevresini, ekonomik statüsünü olumsuz etkiletebilecek bir süredir. Tekrar işe dönmesi veya dönse bile, bıraktığı yerden devam etmesi mümkün olmaz. Hatta bazı durumlarda işe alınırken, çocuk doğurmayacağı, doğurursa bile 3 ay içinde işe başlayacağı sözünü vermek zorunda kalır. Dolayısıyla işveren, aile, anne ve çocuk açısından doğru süre ve ideal yaklaşım tamamen göreceli ve kişiseldir. Bu durumda kariyer sahibi veya ekonomik sıkıntısı olan kadın için en ideali iyi bir anne yedeği bulmaktır.

Güven, iyi niyet ve tecrübe

Kendini koruyamayan, yaşadıklarını anlatamayan, özenli ilgiye muhtaç bebek için yeterince iyi bir anne yedeği bulmak kolay değildir. Anne için bakıcı seçerken en önemli kriterler, güven, iyi niyet ve tecrübe olmalıdır. Pratikte ise, bakıcının çalışma saatleri, ücreti, saatinde mesaisine gelmesi, dürüstlüğü, kötü alışkanlıklarının olup olmaması öncelikli konulardır. Türkiye’de çoğunlukla tercih, akrabalardan birinin bulunmasıdır. Bu da çeşitli sorunları beraberinde getirir. Bazen çocuk yuva yaşına gelene kadar geçilmesi gereken bir dönem olarak, anne-baba ortak streslere göğüs gerer, ilişkilerini bozmaz, çocuğa bakım veren kişi ile ilişkisindeki mesafeyi, saygıyı ve iletişimi ayarlayabilir.

İş hayatından uzaklaşma

Çalışan annenin, bebekten sonra evde kalmayı tercih ettiği durumlarda, bazen hayat herkes için çok daha zor olabilir. Dışarıda olmaya alışmak, sürekli dört duvar arasında bebeğin rutin işlerini yapmak anneyi yalnızlaştırabilir. Bebekler, işyerindeki gibi randevulu, kurallı, saatli tutarlı bir yapı göstermezler. Saatleri, günleri, ayları birbirine uymaz. Çalışan, kurallı bir hayata, kullanma kılavuzlarına alışmış sosyal anneler için, bu süreç bazen çocukla bir çatışma haline dönebilir. Özellikle de uyku, yemek, tuvalet saatleri ve değişikliklerine uymak zorlaşır. Annenin birçok arkadaşı çalıştığı için anneye destek olamaz. Ev hanımı komşular ile ilişki başlatmak zordur. Annenin, ev hanımı rolüne girememekle ilgili dirençleri de olabilir. Babalar da, ev hanımı rolünde gördükleri eşlerinden daha çok beklenti içine girecektir. Kimlik ve yaşam tarzı konusunda annenin sıkılmasını, bunalmasını, yorulmasını anlayamayabilirler. Bazen en iyi çözüm, annenin nefes almasını sağlayacak yarım günlük işlerdir. Evde iş yapmak veya iş yerinde bebek büyütmek dünyanın en zor işidir.

Bakıcıya geçme dönemi

Anneden bakıcıya geçişte, yumuşak bir süreci takiben, bebek yavaş yavaş bakıcıya devredilir. Çocuğun algılaması ve yaşı ne kadar bağımlılık dönemindeyse, o kadar hassas davranılmalıdır. 9 ay-2 yaş arası, bebeklerin anneye en yakın oldukları dönemdir. Üç buçuk yaşından sonra obje sürekliliği dediğimiz, çocuğun hafıza ve görmese de hayal edebilme kapasitesi arttığından, bakıcıya başlama daha kolay olacaktır. Bakıcının öncelikle, dürüst, çocuk bakmada tecrübeli, sorumluluk sahibi ve sevecen olması önemlidir. Beden ve ruh sağlığının yerinde, sigara kullanmıyor, mesai saatlerine uyumlu ve işbirliğine yatkın olması gerekir.

Bakıcıya geçme dönemi

  • Biricik çocuğunuzu başka birine emanet etmek çok zordur. Şartlarınızı, içinde bulunduğunuz dönemde önceliklerinizi ve gereksinimlerinizi iyi tespit edin.
  • Mümkün olduğunca eşler arası bilgilenme ve fikir alışverişinde bulunun.
  • Çocuk bakıcıya alışana kadar, bir süre yanında veya başka odada bulunarak tutumlarını gözlemleyin.
  • Çocuğunuzun kendi kendine uyuma, kendi kendine yeme, özellikle de kendini ifade etme becerilerini geliştirmeye çalışın. Duygularını ve yorumlarını serbestçe ifade etmesini sağlayın.
  • Çocuğunuzla oyun oynarken onun mutlu mu, üzgün mü olduğunu, bakıcının davranışlarını taklit edişinden aralarındaki ilişkilerini anlamaya çalışın.
  • Mümkünse bakıcının ailesinden, iş tecrübelerinden ve diğer akrabalarından haberdar olun.
  • Aile büyüklerinden, yakın arkadaşlarınızdan veya komşularınızdan göz kulak olmaları için yardım isteyin.
  • Bazen bakıcılardan beklentimiz çok fazla olabilir. Ancak bizim ne kadarını yapabildiğimiz ile çocuğumuzun kişiliği ve tercihlerinin hangi yönde olduğunu göz önünde bulundurmanız gerekir.
  • Çocuğunuza kim bakarsa baksın, yeterli süre ve kaliteli bir ilgi ile onun gelişimindeki en önemli kişi olarak varlığınızı koruduğunuzu unutmayın.