Ailem ve Ben
 
7 Soruda skolyoz

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzm. Doç. Dr. Meral KOZAKÇIOĞLU

1. Skolyoz ne demektir?

Normalde, omurga önden ve arkadan bakıldığında düz olmalıdır. Omurganın sağa veya sola doğru C veya S şeklinde eğri olmasına "skolyoz" denir.

2. Skolyoz nasıl ortaya çıkar?

Sıklıkla gelişme döneminde ortaya çıkar, fakat çoğu zaman anne ve babaların dikkatinden kaçar. Eğrilik derecesi arttığında ve vücudun duruşu bozulduğunda genellikle tanı konulur.

3. Skolyozun nedenleri nelerdir?

Skolyoz omurganın kendisine ait sebeplere bağlı olarak gelişebilir buna yapısal skolyoz denir. Ailevi faktörler, kas iskelet sistemi ve büyüme ile ilgili faktörler, postural mekanizmalar rol oynayan sebeplerdendir. Omurganın bir takım sebeplerle eğri duruşuna bağlı gelişen yapısal olmayan skolyoz ise sinir basılarına, apselere, tümörlere bağlı olarak görülür.

4. Skolyozun belirtileri nelerdir?

En yaygın bulgu asimetridir. Aile veya öğretmenin ilk fark ettiği bulgu, bir tarafta belirginleşen kürek kemiği çıkıntısı, bir omuzun daha yüksek oluşudur veya kalça kemiklerinde asimetrik görünüm olabilir. Kıyafetler skolyozu büyük ölçüde gizler ve tedavi çoğu zaman gecikir. Eğriliğin artışı, sırt ve belde ağrıya yol açar. Hasta dik oturmada zorluk çeker ve zamanla kas zayıflıkları ve asimetriler artar.

5. Skolyozun kız çocuklarında daha sık görüldüğü doğru mudur? Neden?

Kız çocuklarında skolyoz daha sık olarak görülür. Bunun sebebi kas dokusunun kadınlarda daha zayıf olmasıdır. Özellikle gelişme döneminde hızla boy uzaması ve kas desteğinin zayıf olması, tek yanlı ağır taşıma ve kaldırma omurganın eğrilmesine yol açar.

6. Bir çocuğun skolyoz olup olmadığı nasıl anlaşılır?

Çocuk soyunuk halde, sırtı dönük iken omurgasının düzgün ve simetrik yerleşimli olup olmadığı ebeveyn tarafından kontrol edilir. Her iki omuzun ve kürek kemiğinin asimetrik olup olmadığı gözlenir. Şüpheli bir durum varsa, bir fizik tedavi uzmanına danışılır. Skolyoz tanısında, ayakta iken grafi alınır, açı saptanır ve düzenli kontrollerle belli aralıklarla grafi yenilenir. Doğum öncesi yapılan fetal ultrasonografi omurganın doğumsal anormalliklerini ortaya çıkarabilir.

7. Skolyoz nasıl tedavi edilir? Ameliyat gerekli midir?

Tedavinin iki amacı vardır eğriliğin düzeltilmesi ve ilerlemenin durdurulması. 40-45 derecenin altındaki eğriliklerin tedavisinde fizik tedavi yöntemleri uygulanır. Bunlar egzersiz, kas güçlendiriciler, biofeedback ve ağrıya yönelik tedavilerdir. Bu tedaviler ile hem hastanın ağrısı giderilir, hem de kaslar güçlendirilerek simetri sağlanmaya çalışılır. Açının artışını engellemek amacıyla traksiyon alçılar kullanılabilir. İleri derecelerde cerrahi tedavi uygulanır. Skolyozda, cerrahi tedavi yoluna gitmemek için önlemler erken dönemde alınmalı ve tedaviye önem verilmelidir.


Banvit Çocuğum ve Ben dergisi Kasım 2006